Życie i działalność Menachema Mendla Schneersona

 

Rabin Menachem Mendel Schneerson, siodmy przywodca Lubawiczan, urodzil się w 1902 roku. Jego ojcem był rabin Lewi Icchak - slynny kabalista z Jekaterinoslawia w Rosji. Juz jako dziecko przyszly Rebbe zaslynal jako iluj - mlody geniusz, niezwykle biegly w nauce Tory. W odroznieniu od innych cadykow, Schneerson pobieral takze nauki swieckie min. na Uniwersytecie w Berlinie i na Sorbonie, gdzie uzyskal tytul inzyniera [co ciekawe, Lubawiczanie uwazaja studia wyzsze za rzecz niezwykle szkodliwa dla duchowosci zwyklego smiertelnika]. Niektorzy chasydzi z pogarda odnosza się do tego odstepstwa od edukacyjnej normy ale Lubawiczanie twierdza że bliska stycznosc ich Rebbego że swiatem swieckim, znajomosc jego kultury i realiow przyciagnela tysiace nowych zwolennikow do ruchu, który po stratach wojennych wydawal się nie miec przyszlosci. W 1929 roku, w Warszawie, rabbi Schneerson poslubil corke owczesnego cadyka Lubawicz – Chaje Musie. W 1941 udalo im się opusicic okupowana Europe i osiedlic w Nowym Jorku który stal się nową siedzibą dynastii. Trzy lata pozniej, w dalekiej kazachskiej wiosce zmarl  Lewi Ichak, ojciec przyszlego rebbego, aresztowany i zeslany przez NKWD. To smutne wydarzenie pozostawilo glebokie pietno na dalszym zyciu Menachema Mendla. Niektorzy spekuluja że to wlasnie pamiec o nim byla jednym z powodow dla ktorych Rebbe był zawsze tak aktywny w organizowaniu pomocy dla przesladowanych Żydów, gdziekolwiek by się nie znajdowali.

 

Zdjęcie z czasów Sorbony

Jest rzecza powszechnie znana że po smierci swojego tescia Josefa Icchaka rabbi Schneerson dosc niechetnie odniósł się do propozycji objecia zwierzchnictwa nad Chabadem. Niemniej jednak gdy do tego doszlo kompletnie zrewolucjonizowal role Rebbego. Oglosiwszy biblijne przykazanie Uforacto [i rozprzestrzenicie się…Rdz. 28,14] mottem Chabadu, zaczal otwierac centra Lubawicz w calych Stanach Zjednoczonych a takze Brazylii, Argentynie, Wenezueli, Wielkiej Brytanii, Francji, Wloszech, RPA, Niemczech, Rosji i wielu innych krajach swiata, nawet tak egzotycznych jak Kongo. Zorganizowal Zydowski Korpus Pokoju, ktorego zadaniem bylo wysylanie studentow jesziw i mlode chasydzkie malzenstwa do odleglych wspolnot zydowskich aby pomagac ich czlonkom w prowadzeniu zycia religijnego. Zalozyl rowiez Organizacje Kobiet i Dziewczat Chabad i Lubawicka Organizacje Mlodziezy, ktore zajmowaly się miedzy innymi dzialalnoscia misyjną wśród Żydów swieckich. Oprocz tego, z inicjatywy nowego Rebbe powstaly dziesiatki religijnych szkol, przedszkoli, domow opieki itd. Bedac przekonanym o “glodzie wartosci duchowych” jakie jego zdaniem odczuwala mlodziez, Rebbe wyslal setki emisariuszy do uniwersytetow i college’ow. Okolo setki “Domow Chabad” na amerykanskich kampusach  zajmuje się nie tylko prowadzeniem modlitw i programow edukacyjnych czy organizacja obchodow uroczystosci z okazji roznych swiat zydowskich ale rowniez zwalczaniem narkomanii czy tez udzielaniem wszelkiej pomocy (zwiazanej z religia lub nie) jakiej moze potrzebowac zydowski student.

Rebbe Schneerson zapoczatkowal takze comiesieczne programy przedszkolne dla dzieci mieszkajacych z dala od synagog, wyslal emisariuszy zaopatrzonych w tefilin i modlitwniki do panamskiej dzungli a mohela na jedna z malenkich karaibskich wysp, nakazal wybudowac mykwe w Libii na potrzeby JEDNEJ mieszkajacej tam zydowskiej kobiety i zalozyl centra Chabad w malenkich spolecznosciach zydowskich w Indiach, Birmie czy na Filipinach. Wszystkie te programy są finansowane z dobrowolnych datkow sponsorow.Niektore z projektow Rebbego uzyskaly szeroki rozglos. W 1967 roku, podczas trwania tzw. “wojny szesciodniowej” w Izraelu, Rebbe zaninicjowal “kampanie tefilin” [filakterie noszone przez religijnych Żydów w trakcie porannych modlitw]. Setki emisariuszy namawialo zydowskich mezczyzn w kazdym zakatku Izraela do nalozenia tefilin i to wlasnie sukces z jakim przebiegala tak akcja był, zdaniem zwolennikow Rebbego, przyczyna zwyciestwa w wojnie.

Chociaz emisariusze sa uczeni odnoszenia się z delikatnoscia i szacunkiem do Żydów niereligijnych, broszury o judaizmie, jakie rozdaja kazdemu zainteresowanemu pelne są stwierdzen dosc kategorycznych: KAZDY zydowski mezczyzna powinien zakladac tefilin CODZIENNIE (oprocz sobot). WSZYSTKIE zydowskie kobiety i dziewczynki od lat trzech powinny zapalac swiece na szabas i swieta. Zydowskie kobiety powinny prowadzic koszerne kuchnie i przestrzegac praw rodzinnej czystosci.

Jednym z najczestrzych motywow pojawiajacych się nieustannie w przemowieniach i naukach Lubawiczer Rebbe jest milosc jaka nalezy darzyc kazdego Zyda bez wyjatku [idea ahawas isroel – wg chasydyzmu wszyscy Zydzi są wzajemnie za siebie odpowiedzialni, poniewaz w sensie duchowym stanowia jednosc, tak jak rozne czesci tego samego ciala]. I rzeczywiscie -  emisariusze znani są że swojej wyrozumialosci, sympatii i przyjaznego stosunku do blizniego kimkolwiek by on nie był i jak daleko by nie był od prowadzonego przez nich stylu zycia czy pogladow.

Nawet w najdalszych rejonach swiata i najtrudniejszych sytuacjach chasyd Chabad nie moze godzic się na jakiekolwiek kompromisy co do stopnia swojej wlasnej religijnosci, na pogwalcenie najdrobniejszego nawet przepisu halachy. Z drugiej strony nie wymaga tego samego od niereligijnych Żydów, uczestniczacych w prowadzonych przez niego programach.  Te dwa czynniki, do tej pory nie spotykane na taka skale u ortodoksow, ktorzy czesto odnosili się z pogarda do wszelkich “bezboznikow”, mialy wielki wplyw na niewatpliwy sukces i popularnosc Lubawiczan i prowadzonych przez nich domow Chabad. 

Wieksza czesc powszedniego dnia Rebbe spedzal na studiach nad Tora, modliwie czy odpowiadaniu na listy jakie naplywaly do niego z calego swiata (poczta dostarczala do jego biura srednio 3 worki listów dziennie). Szescioosobowy sekretariat  pomagal mu w radzeniu sobie z korespondencja oraz w nadzorowaniu dzialalnosci licznych organizacji i instytucji prowadzonych przez Lubawicz. We wtorkowe i czwartkowe wieczory Rebbe zwykl przyjmowac kazdego kto chcial się z nim zobaczyc ale zwyczaj ten zarzucono po tym jak lista oczekujacych na audiecje byla wypelniona na nastepne dwa lata. Kiedy Rebbe konczyl prace w biurze (okolo 7 wieczorem zima i 9 latem) zawsze zabieral z soba torbe wypelniona listami na ktore odpowiadal juz w domu. Mowi się że sypial tylko 3-4 godziny dziennie. Jedną z przyczyn dla ktorych chabadnicy tak aktywnie namawiają innych Żydow do wypełnienia choć jednej "micwy" jest przekonanie że świat znajduje się na progu odkupienia [tzw. geuli - okresu wiecznego pokoju i szczęścia], tuż przed przybyciem Mesjasza i każde wypełnione przykazanie może spowodować jego ujawnienie się. W każdym pokoleniu, utrzymują chasydzi, istnieje człowiek, który może stać się Mesjaszem i tylko od nas i naszych czynów zależy czy na to zasłużymy.

 

[Na podst. Liz Harris, "Holy Days"]

Dodatkowe informacje i media:

 

 

 

Swoimi uwagami możesz się podzielić dodając wpis do naszej księgi gości.